Heemkundekring Sankt-Tolbert Vaals

Nieuwsitem

Lezing godsdienstvrijheid en godsdienstdwang in de Maasstreek
in de 16e-18e eeuw


Op vrijdag 31 januari 2025 organiseerde Heemkundekring Sankt Tolbert uit Vaals en de Kring Valkenburg & Heuvelland van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap een lezing door Kees Schaapveld over godsdienstvrijheid en godsdienstdwang in de Maasstreek in de 16e-18e eeuw, met internationale vergelijking. 

Lezing godsdienstvrijheid en godsdienstdwang in de Maasstreek in de 16e-18e eeuw

De lezing over godsdienst-vrijheid en godsdienstdwang begint met de aanvankelijk aanzienlijke verspreiding van het protestantisme in de Maasstreek en de reacVes van de overheden daarop. Er zijn door de eeuwen heen altijd verschillen van opvatting geweest over godsdienst,
ook al is de een van mening dat Vrijheid van godsdienst een belangrijk recht is, dan zie je dat in vele oorlogen geloof ook een rol speelde. Zo ook het ontstaan van het protestantisme tegenover het katholieke geloof, iedereen kent wel Luther en Calvijn in de Nederlanden. De grondslagen voor deze richting is op 5 uitgangspunten gebaseerd zo op bijv. sola fide (Alleen door het geloof is een zondaar rechtvaardig voor God) en sola gratia (alleen door genade). Gesteld werd ook, dat vergeving van zonden niet aan priester is maar aan God. 

Deze inleiding op de lezing gaf wel aan, dat als je dit voor ogen houdt, de beweegredenen van de diverse oorlogen en geloofsbewegingen kunt volgen. Zo bijvoorbeeld, het nieuwe bisdom Roermond werd gevesVgd in 1559, maar kon de in 1563 gewijde bisschop Lindanus pas in 1569 zijn zetel pas innemen na militaire dreiging door Alva. De herovering van de gehele Zuidelijke Nederlanden. Als je de bewegingen in al die jaren ziet kun je stellen, dat Protestantisme vanuit het zuiden ook o.a. Frankrijk kwam. In 1632 werden delen van de Maasstreek veroverd door de protestantse Republiek wat een bijzondere politieke en godsdienstige dynamiek teweegbracht. Vele zaken kwamen langs, inquisitie, beeldenstorm, martelaren, ketterij, oorlogen van diverse vorsten, vredesovereenkomsten en het bleef niet beperkt tot de Nederlanden.

Lezing godsdienstvrijheid en godsdienstdwang in de Maasstreek in de 16e-18e eeuw

In de loop der tijd werd ook een bepaalde tolerantie toegepast, er werd her en der gedoogd, voor welk geloof dan ook, zo is Vaals ook bekend met het tijdelijke simultaneum (het gebruik van het kerkgebouw door katholieken en protestanten). Een boeiende lezing met veel beeldmateriaal ter ondersteuning van het verhaal.